در سال پیش رو به لطف ماهواره‌هایی که در فضای استراتوسفر(دومین لایه بزرگ اتمسفر) قرار خواهند گرفت، یک میلیارد نفر دیگر در جهان به اینترنت متصل خواهند شد و به زودی این امکان که در گوشه‌ای بنشینیم و با استفاده از تکنولوژی های واقعیت مجازی در جهان دوستانمان که در قاره‌ای دیگر به سر می‌برند غوطه ور شویم. اینها تلاش‌های چند استارتاپ در گوشه‌ای از سیلیکون ولی (Silicon Valey) نیستند، بلکه به رهبری شرکت بزرگی صورت می‌گیرند که ماموریتش باز کردن فضای ارتباطات در جهان و اتصال افراد بیشتری به یکدیگر است.

شرکتی که تا ندانسته‌اید نامش فیس‌بوک است دوستش دارید و به محض اطلاع از این موضوع احساس متفاوتی گریبان‌گیرتان می‌شود. مطمئن باشید که شما تنها کسی نیستید که چنین احساسی دارد.

فیس‌بوک

فیس‌بوک  از یک مشکل بزرگ ادراکی رنج می‌برد که ناشی از استفاده او از منابع بزرگ اطلاعاتی برای مقاصد تبلیغاتی است. استارت‌آپی که توسط یک نوجوان آمریکایی راه افتاده تا بحال درگیر مجادله‌های پیچیده مربوط به حریم خصوصی بوده است.

این روزها به نظر می‌رسد که فیس‌بوک با سرمایه‌گذاری های میلیارد دلاری روی تکنولوژی‌های آینده مانند واتس‌اپ و Oculus (شرکتی است که در زمینه واقعیت مجازی فعالیت می‌کند که فیس‌بوک به تازگی آن را هم خریداری کرد) سعی دارد که دوران بلوغ خود را با سرعت بیشتری طی کند. حرکت‌‍های میلیارد دلاری فیس‌بوک در طی ماه‌های اخیر حاکی از فیس‌بوک جدیدی است، شرکتی که ریسک سرمایه‌گذاری روی تکنولوژی‌های جوان را به جان میخرد، چرا که ممکن است “رویداد بعدی بزرگ جهان” باشند. همچون سرمایه گذاری ۲ میلیارد دلاری آن رو Oculus که بسیاری را به این فکر واداشت که چرا یک شبکه اجتماعی بزرگ باید روی تکنولوژی سرمایه گذاری کند که در نهایت منجر به فعالیت اجتماعی کمتر افراد خواهد شد و یا خرید ۱۹ میلیارد دلاری WhatsApp که با توجه به ماهیت آن، بعنوان یک حرکت استراتژیک معقول‌تر به نظر می‌رسید.

فیس‌بوک تکنولوژی شرکت Oculus را به قیمت 2 میلیارد دلار خریداری کرده است.

فیس‌بوک تکنولوژی شرکت Oculus را به قیمت ۲ میلیارد دلار خریداری کرده است.

ما شاهد تبدیل شدن فیس‌بوک از یک شبکه اجتماعی ساده به شرکت تکنولوژیک تکامل یافته‌ای هستیم که با کمپانی‌های بزرگی مانند Google قصد رقابت دارد.

بزرگترین مخزن اطلاعات

اگر فکر می‌کنید که کنترل اطلاعات شخصی خود را بر عهده دارید، بهتر است دوباره فکر کنید. به نظر می‌رسد بزرگترین بدبینی که به فیس‌بوک وجود دارد، میزان حق دسترسی است که او برای کاربرانش در نظر گرفته است. بله، شما می‌توانید اطلاعات شخصی خود را روی پروفایلتان به نحوی ویرایش کنید که هیچکس قادر به دیدن آنها نباشد ولی طبیعی است که فیس‌بوک آنها را می‌بیند و برای مقاصد تبلیغاتی از آنها استفاده می‌کند.

یادتان باشد : همه اطلاعاتی که از روز اول ورودتان به فیس بوک در اختیار فیس‌بوک قرار داده اید، از فیلم‌ها و برنامه‌های تلویزیونی مورد علاقه گرفته تا آخرین کتاب‌هایی که خوانده‌اید، همه و همه در اختیار کمپانی‌های بزرگ تبلیغاتی قرار می‌گیرند تا آنها قادر به تشخیص ذائقه مردم دنیا باشند.

حتی دیگر لایک‌های شما هم محتویات بخش پوشش خبریتان (News Feed) را شکل نمی‌دهد. زمانی که صاحبان صفحات مختلفی که با لایک کردنشان، عضو آنها شده‌اید از پرداختن پول به فیس‌بوک سر باز بزنند، از بخش پوشش خبری حذف خواهند شد. زمانی این لایک کاربران بود که پوشش خبری آنها را کنترل می‌کرد، ولی با به روز شدن الگوریتم های فیس‌بوک به زعم بسیاری رویّه‌ای نا عادلانه پیش گرفته شده است. علاوه بر حذف شدن پست صفحات، نوشته‌هایی که از نظر الگوریتم‌های فیس‌بوک کم کیفیت تشخیص داده شوند نیز از پوشش خبری حذف خواهند شد. هرچند ممکن است این موضوع منجر به تجربه کاربری بهتری بشود ولی میزان کنترل فیس‌بوک بر محتوای منتشر شده، واهمه برانگیز است.

فیس‌بوک تقریبا تمامی جنبه‌های یک رفتاری اجتماعی مجازی را در بر می‌گیرد. تصاویر اینستاگرام، نوشته‌های خود فیس‌بوک و سرویس‌های تعیین محل حضور؛ اما نکته مهم این است که به لطف سرویس‌هایی مانند لاگین فیس‌بوک (Facebook Login)، فیس‌بوک تبدیل به هویت مجازی ما شده است. این سیستم تقریبا می‌تواند با هر چیزی روی اینترنت همپارچگی داشته باشد و این بدان معنی است که حتی اگر زمانتان را صرف گشت و گذار در فیس‌بوک نکنید، در حال استفاده از فیس‌بوک هستید.

به عبارتی بهتر، همه ما گیر افتاده‌ایم. در ابتدا با هدیه دادن اطلاعتمان به شرکتی به او اعتماد کردیم و حال در ازای این اعتماد، چیزی جز احساس سوءاستفاده نصیبمان نشده است. زمانی که شخصی -به هر دلیلی- قصد ترک فیس‌بوک را داشته باشد، فیس‌بوک به عمد این کار را برای او سخت می‌کند. حتی اگر حساب کاربری‌اش را نیز برای همیشه پاک کنید، روح او باقی می‌ماند. آدرس ایمیل همیشه به همان حساب کاربری متصل می‌ماند و زمانی که تصویری از او اضافه ‌شود، چهره‌اش قابل تشخیص است.

حتی زمانی که شما مرده باشید، فیس‌بوک قادر است از اطلاعات شما درآمد زایی کند و این رفتاری نیست که مناسب شرکتی باشد که ادعای تصاحب آینده را دارد.

یک مرحله بالاتر

فیس بوک رقابت در عرصه موبایل را به شکل بدی از دست داد تا جایی که کار محصول «فیس‌بوک هوم» (استارتر برای اندرویید) به بدنامی رسید. هرچند Home قدم کوچکی در راستای صنعت سخت‌افزار بود ولی مطمئننا چیزی نبود که کاربران آن را بخواهند.

حال فیس‌بوک رویای بزرگتری در سر دارد. با مالکیت‌های اخیر خود مانند Oculus، شرکت به دنبال خروج از لاک اجتماعی خود است تا بعنوان یک شرکت تکنولوژیک و دانش محور شناخته شود. شعار معروف فیس بوک این است که : «سریع حرکت کن و موانع را نابود کن»، مخصوص سرویس‌ها و محصولات کوچک است، ولی بدون شک همین شعار بود که عامل بزرگ شکست  فیس‌بوک هوم شد. فیس‌بوک آماده است که برای بار دوم تلاش خود را تکرار کند، این بار با تکنولوژی‌ها و محصولاتی که کاربران هنوز با آنها آشنا نیستند. ولی این موضوع بیشتر از اینکه به سوالات کاربران و سرمایه‌گذاران پاسخ دهد در ذهن آنها سوال ایجاد کرده است. سوالاتی که برای شرکتی با مشکلات ادراکی این چنینی زیاد مثبت و امیدوارکننده نیست.
ما بیشتر، فیس‌بوک را بعنوان سرویسی می‌شناسیم که سریع حرکت می‌کند و موانع را از پیش ‌روی خود برمیدارد ولی اینکار را برای سود شخصی خود و نه برای منفعت اینترنت انجام می‌‍دهد . فیس‌بوک قرار نیست به این زودی‌ها ذات شبکه اجتماعی خود را تغییر دهد، چرا که برای پروژه بزرگ internet.org و افزودن یک میلیارد نفر دیگر به فضای مجازی به آن نیاز دارد.
مارک زاکربرگ به دنبال فیس‌‍بوکی است که دنیا را بهم متصل کند، به عاملی برای پیدا کردن یکدیگر افراد تبدیل شود و دریچه‌ای باشد برای ورود کشورهای در حال توسعه به فضای مجازی. فیس‌بوک برای اینکار از پهپادها (Drone) استفاده می کند. با اضافه شدن افراد بیشتری به فیس‌بوک اطلاعات بیشتری بوجود خواهد آمد و این به معنی درآمد بیشتر برای آن است. فیس‌بوک برای کسب کاربران بیشتر و نگه داشتن کاربران فعلی اش باید تغییر کند. ولی زمانی که مدیر عامل آن راجع به پهپاد و تکنولوژی‌های لیزر برای ایجاد اینترنت صحبت می‌کند به واسطه تاریخچه تاریکش در حفظ حریم خصوصی، همه چیز به مثابه یک چراغ قرمز برای کاربران بیشتر به نظر می‌رسد.

فیس‌بوک در نظر دارد تا با ایجاد شبکه‌‌ای متشکل از چندین پهباد، اینترنت را در قالب شبکه‌های بر فراز آسمان در اختیار ساکنان مناطق مود نظر قرار دهد. این خرید هزینه‌ای بالغ بر ۶۰ میلیون دلار را برای فیس‌بوک در بر خواهد داشت.

فیس‌بوکِ در حال رشد

اکتبر سال پیش، زمانی که فیس‌بوک بالاخره اعتراف کرد که در حال از دست دادن کاربران نوجوان خود است، بسیاری گفتند که :ما که گفته بودیم چنین اتفاقی دیر یا زود پیش خواهد آمد!

این نوجوانان نیستند که آینده‌ی فیس‌بوک را شکل می‌دهند، فیس‌بوک شرکتی است که فراتر از تصویرهای سلفی فکر می‌کند. مطمئنن در دنیایی که به این سرعت در حال تغییر است، نمی‌تواند برای همیشه یک شبکه اجتماعی باقی بماند.

فیس‌بوک میخواهد زیرساخت تکنولوژی جهان را در سال‌های آینده بسازد و برای ساختن آینده‌ای که در نظر دارد باید عملکرد بهتری داشته باشد و مسائل را برای کاربرانش ساده‌تر بگیرد. فیس‌بوک پروژه‌های هیجان‌انگیز زیادی دارد ولی در فضای مجازی اعتماد حرف اول را میزند و ما نیاز داریم که بدانیم فیس‌بوک قصد دارد تجربه‌ی بهتری برای ما بسازد، نه اینکه بدنبال میلیاردها کاربر است تا میلیاردها دلار دیگر به دست بیاورد.

فیس‌بوک عزیز، به ما ثابت کن که تنها چیزی که به آن فکر میکنی پول نیست و ما آنموقع قضاوت خواهیم کرد که در این ۱۰ سال چقدر بزرگ شده‌ای.

منبع : ReadWrite